X

آیات نازله در وصف امام على (علیه السلام)

۱ـ آیه تبلیغ:
ابو اسحق ثعلبى در تفسیر خود و طبرى در کتاب الولایة و ابن صباغ مالکى و همچنین دیگران نوشته‏اند که آیه تبلیغ یعنى آیه ۶۷ سوره مائده \"یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک ...\" درباره على علیه السلام نازل شد و رسول خدا صلى الله علیه و آله دست على را گرفت و فرمود: من کنت مولاه فعلى مولاه اللهم و ال من والاه... .

۲ـ آیه ولایت:
عموم مفسرین و محدثین مانند فخر رازى و نیشابورى و زمخشرى و دیگران از ابن عباس و ابوذر و سایرین نقل کرده‏اند که روزى سائلى در مسجد از مردم سؤال نمود و کسى چیزى به او نداد، على (علیه السلام) که مشغول نماز و در حال رکوع بود با انگشت دست راست اشاره به سائل نمود و سائل متوجه شد و آمد انگشتر را از دست او خارج نمود و آیه \"انما ولیکم الله و رسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکوة و هم راکعون نازل گشت یعنى ولى و صاحب اختیار شما فقط خدا و رسول او و مؤمنینى هستند که نماز را بر پا می‌دارند و در حال رکوع زکوة می‌دهند. (اگر چه مؤمنین را به صیغه جمع آورده که در حال رکوع صدقه می‌دهند ولى در خارج مصداق واقعى آن منحصر به فرد بوده و على علیه السلام می‌باشد، بعضى هم گفته‏اند چون ائمه دیگر نیز داراى مقام ولایت بوده و اولاد معصومین على علیه السلام می‌باشند لذا به صیغه جمع قید شده است.)

در آن حال رسول اکرم (صلى الله علیه و آله) از سائل پرسید آیا کسى به تو چیزى داد؟ سائل ضمن اشاره به على علیه السلام عرض کرد این انگشتر را او به من داد.

بعضی از علماى اهل سنت به نزول این آیه درباره ولایت على علیه السلام اقرار دارند . در این مورد حسان بن ثابت حضرت امیر علیه السلام را مدح کرده و چنین گوید:

فانت الذى اعطیت اذ کنت راکعا           فدتک نفوس القوم یا خیر راکع‏

فانزل فیک الله خیر ولایة                     و بینها فى محکمات الشرایع

یعنى تو آن کسى هستى موقعی که در رکوع بودى بخشش نمودى پس جان‌هاى مردم فداى تو باد اى بهترین رکوع کننده. خداوند هم در شأن تو بهترین ولایت را نازل کرد و آن را در قرآن کریم ضمن شرایع محکم دین بیان فرمود .

۳ـ آیه اطاعت:
\"یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولى الامر منکم.

(اى مؤمنین خدا و رسول او صاحبان امر از خودتان را اطاعت کنید.) شیخ سلیمان بلخى و دیگران نوشته‏اند که این آیه درباره امیرالمؤمنین نازل شده و منظور از اولى الامر ائمه علیهم السلام از اهل بیت‏ هستند.

بنابراین اطاعت آن اولوا الامرى واجب است که پاک و معصوم بوده و دستورات وى همان اوامر و نواهى خدا و پیغمبر باشد و چنین کسانى جز على علیه السلام و یازده فرزندش ‏که جانشینان پیغمبر اکرم هستند کس دیگری نمی باشد چنانکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند : انا و على و الحسن و الحسین و تسعة من ولد الحسین مطهرون معصومون. یعنی من و علی و حسن و حسین و نه تن از فرزندن حسین پاک و معصوم هستیم .

۴ ـ آیه مباهله:
گروهى از نصاراى نجران در مدینه خدمت پیغمبر (صلى الله علیه و آله) آمده و درباره موضوعات متفرقه و خلقت حضرت عیسى (علیه السلام) از آن جناب مطالبى پرسیدند و چون در مباحثه راه مغالطه مى‏پیمودند آیه مباهله نازل شد که: \"فمن حاجک فیه من بعد ما جاءک من العلم فقل تعالوا ندع ابناءنا و ابنائکم و نساءنا و نسائکم و انفسنا و انفسکم ثم نبتهل فنجعل لعنة الله على الکاذبین.\"

یعنى اى پیغمبر هر کس با تو در امر عیسى پس از آن که ترا درباره او علم و اطلاعى حاصل شد مجادله کند بگو بیائید تا ما و شما پسران و زنان و نزدیکان خود را که به منزله خود ما هستند بخوانیم و سپس به درگاه خدا ناله و نفرین کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.

بدین طریق رسول اکرم (صلى الله علیه و آله) آنها را به مباهله دعوت فرمود و فرداى آن روز نصارا با علماى خود بیرون آمده و اسقف نصارا بدانها گفت اگر محمد صلى الله علیه و آله با نزدیکان و اقوامش بیاید مباهله نکنید (زیرا اگر او بر حق نباشد نزدیکانش را در معرض نفرین و بلا نمی‌آورد) و اگر با اصحاب و مسلمین بیاید مباهله کنید در آن حال پیغمبر اکرم با على و فاطمه و حسنین علیهم السلام حاضر شد اسقف پرسید اینها کیستند؟ گفتند آن جوان پسر عم و داماد اوست و آن زن یگانه دختر مورد علاقه اوست و آن دو کودک هم نواده‏هاى او هستند. اسقف گفت به خدا سوگند من چهره‏هائى مى‏بینم که اگر از خدا بخواهند کوه‌ها را از جا می‌کند خوب است از مباهله خوددارى کنید و با او مصالحه نمائید لذا گفتند یاابا القاسم ما مباهله نمی‌کنیم و حاضر به مصالحه هستیم حضرت نیز پذیرفت.

ابن ابى الحدید و ابن مغازلى و دیگران نوشته‏اند که منظور از ابنائنا حسنین و مقصود از نسائنا فاطمه و منظور از انفسنا على علیه السلام می‌باشد.

بنابراین در این آیه خداوند حضرت امیر را از شدت اتحاد نفسانى با پیغمبر (البته به طور مجاز) نفس پیغمبر خوانده است.

۵ـ آیه تطهیر:
در تفسیر طبرى و فخر رازى و همچنین در کتب دیگر اهل سنت نقل شده است که آیه تطهیر: انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا. (۱۱) بر پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله نازل شده و آن حضرت فاطمه و حسنین و على علیهم السلام را جمع کرد سپس گفت: اللهم هؤلاء اهل بیتى فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا (خدایا اینها اهل‌بیت من هستند پلیدى را از اینها دور گردان و به تطهیر خاصى پاکشان فرما) ام سلمه گفت یا رسول الله من هم جزو آنها هستم؟حضرت فرمود تو جاى خود دارى و زن خوبى هستى (اما مقام اهل‌بیت مرا ندارى.)

پیغمبر (صلى الله علیه و آله) فرمود که این آیه درباره پنج نفر نازل شده است در باره من و على و حسن و حسین و فاطمه.

۷ـ آیه مودت:
\"قل لا اسألکم علیه اجراً الا المودة فى القربى. (زمخشرى) در تفسیر کشاف و گنجى شافعى در کفایة الطالب و دیگران نوشته‏اند که چون آیه مزبور نازل شد به پیغمبر صلى الله علیه و آله گفتند یا رسول الله: و من قرابتک هؤلاء الذین و جبت علینا مودتهم؟ قال على و فاطمة و ابناهما.  

گردآورنده : زکیه نبهانی


ارسال این مطلب به صفحه شخصی خود در : لينکام | نت ايران | لينک پد | ايميل | دنبالر | هم ميهن | فيسنما | کلوب | افسران | توییتر | فیس بوک | گوگل پلاس |

ارسال دیدگاه